Πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού: ποιος δικαιούται και πώς κάνω αίτηση

Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά το 2022 στην Αττική, επεκτάθηκε στην υπόλοιπη χώρα και τον Αύγουστο του 2026 ανακοινώθηκε η μετατροπή του σε μόνιμη κρατική υπηρεσία, με ετήσια χρηματοδότηση 53 εκατομμύρια ευρώ. Το νέο πλαίσιο καθορίστηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Πότε υποβάλλω αίτηση
Η πλατφόρμα για νέες αιτήσεις ανοίγει τη **Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026**. Οι αιτήσεις γίνονται ηλεκτρονικά με κωδικούς taxisnet, στο prosopikosvoithos.gov.gr. Υποβάλλονται και μέσω του Κέντρου Κοινότητας του δήμου κατοικίας.
Ποιος μπορεί να συμμετάσχει
Άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας 16 έως 67 ετών, που διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα και είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας.
Απαιτείται πιστοποίηση αναπηρίας από ΚΕΠΑ με ισχύ εφ' όρου ζωής, και ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο χρήζει διαρκούς υποστήριξης από άλλο πρόσωπο.
Κατ' εξαίρεση μπορούν να συμμετάσχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος.
Τι αλλάζει για όσους ήδη συμμετέχουν
Υπάρχει μεταβατική περίοδος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες προσωπικής βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026, ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, παραμένουν έως το τέλος του 2026 χωρίς καμία ενέργεια. Για τη συνέχιση από την 1η Ιανουαρίου 2027 αρκεί, για ορισμένες κατηγορίες, απλή Δήλωση Συναίνεσης χωρίς νέα αξιολόγηση.
Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026 αλλά δεν εμπίπτουν στα παραπάνω, παραμένουν επίσης έως το τέλος του 2026, αλλά για τη συνέχιση από το 2027 υποβάλλουν Αίτηση Συμμετοχής με τη διαδικασία των νέων αιτούντων.
Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες του πιλοτικού υποβάλλουν νέα αίτηση εξ αρχής.
Πώς γίνεται η αξιολόγηση
Η αίτηση ελέγχεται πρώτα ως προς τα τυπικά. Ακολουθεί αξιολόγηση από Ειδική Επιτροπή διεπιστημονικού χαρακτήρα, στην κατοικία του αιτούντος. Η επιτροπή αποτελείται από τρία μέλη: κοινωνικό λειτουργό, εργοθεραπευτή, φυσικοθεραπευτή ή ψυχολόγο.
Η αξιολόγηση έχει δύο μέρη: συζήτηση για τις συνθήκες ζωής και τα εμπόδια που αντιμετωπίζει το άτομο, και συμπλήρωση του ερωτηματολογίου WHODAS 2.0 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Δύο σημεία που αξίζει να ξέρετε. Πρώτον, οι αξιολογητές **δεν** λαμβάνουν υπόψη αν υπάρχει υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, ούτε αν το άτομο λαμβάνει άλλες παροχές. Δεύτερον, στην ημέρα της αξιολόγησης πρέπει να επιδειχθούν τα πρωτότυπα των εγγράφων που αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα.
Επιτρέπεται η παρουσία διερμηνέα νοηματικής ή άλλης γλώσσας, καθώς και άλλου προσώπου που διευκολύνει την επικοινωνία.
Πώς επιλέγεται ο βοηθός
Μετά την Απόφαση Κατανομής, ο ωφελούμενος αποκτά πρόσβαση στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών και επιλέγει ο ίδιος. Υπάρχει αναζήτηση με κριτήρια όπως φύλο, ηλικία και κατάρτιση.
Επιλογή ανάμεσα σε δύο μορφές: ωριαία βοήθεια από έναν ή περισσότερους βοηθούς, ή βοήθεια σε καθεστώς συνοίκησης από έναν βοηθό.
Δεν επιτρέπεται να αναλάβει βοηθός πρόσωπο που συνδέεται με τον ωφελούμενο με σχέση γάμου, συμφώνου συμβίωσης ή συγγένειας α' ή β' βαθμού. **Νέα εξαίρεση:** σε ορεινές περιοχές και νησιά με πληθυσμό κάτω των 5.000 κατοίκων επιτρέπεται η πρόσληψη συγγενούς α' βαθμού, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος άλλος κατάλληλος βοηθός.
Όταν η επιτροπή κρίνει ότι ο ωφελούμενος δεν δύναται να καθοδηγήσει ο ίδιος τον βοηθό του, ο βοηθός πρέπει υποχρεωτικά να έχει είτε ένα έτος σχετικής επαγγελματικής εμπειρίας, είτε τίτλο σπουδών σε ιατρικές, παραϊατρικές ή κοινωνικές επιστήμες.
Αν κάτι δεν πάει καλά
Ο ωφελούμενος, ο εκπρόσωπος και ο βοηθός μπορούν να λήξουν τη συνεργασία οποτεδήποτε, με ενημέρωση τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν.
Ο ωφελούμενος μπορεί να υποβάλει παράπονο για τη συμπεριφορά του βοηθού στην αρμόδια υπηρεσία, η οποία διερευνά την υπόθεση. Σε σοβαρές παραβάσεις — παρατεταμένη αδικαιολόγητη αποχή, προσβολή της προσωπικότητας του ωφελούμενου, πράξεις που δηλώνουν έλλειψη ήθους — επιβάλλεται οριστική διαγραφή από το Μητρώο. Σε υπόνοια ποινικού αδικήματος, τα στοιχεία διαβιβάζονται στον Εισαγγελέα.